शितोळेवस्ती कुसेगाव शाळेत ‘बाल संसद निवडणूक २०२६’ उत्साहात; मतदानापासून मतमोजणीपर्यंत विद्यार्थ्यांचा सहभाग
योगेश राऊत
विद्यार्थ्यांमध्ये लोकशाही मूल्यांची रुजवणूक व्हावी, मतदानाचे महत्त्व समजावे आणि निवडणूक प्रक्रियेची प्रत्यक्ष ओळख व्हावी, या उद्देशाने शितोळेवस्ती (कुसेगाव, ता. दौंड) येथील जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळेत ‘बाल संसद निवडणूक २०२६’ हा उपक्रम उत्साहपूर्ण वातावरणात पार पडला. या उपक्रमाच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना लोकशाही प्रक्रियेचा प्रत्यक्ष अनुभव घेण्याची संधी मिळाली.
निवडणूक म्हणजे केवळ मतदान करणे नव्हे, तर त्यामागील संपूर्ण प्रक्रिया समजून घेणे, नियमांचे पालन करणे आणि योग्य प्रतिनिधी निवडण्याची जबाबदारी पार पाडणे, याची जाणीव विद्यार्थ्यांना करून देण्यासाठी या उपक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते. विशेष म्हणजे, निवडणुकीतील प्रत्येक टप्प्यात विद्यार्थ्यांनी सक्रिय सहभाग नोंदवला.
बाल संसद निवडणुकीसाठी विद्यार्थ्यांनी उमेदवारी अर्ज भरण्यापासून प्रचार करण्यापर्यंतची प्रक्रिया अनुभवली. उमेदवारांना निवडणूक चिन्हांचे वाटप, मतदार यादी तयार करणे, मतदान केंद्राची रचना, मतदानासाठी आवश्यक व्यवस्था आणि प्रत्यक्ष मतदान अशा विविध जबाबदाऱ्या विद्यार्थ्यांनी पार पाडल्या. मतदानानंतर मतमोजणी करून निकाल जाहीर करण्याची प्रक्रियाही पारदर्शक पद्धतीने राबविण्यात आली.
मतदानाच्या वेळी गोपनीयता राखणे, शिस्त पाळणे, निवडणुकीचे नियम समजून घेणे आणि उमेदवाराची निवड करताना योग्य विचार करणे, याबाबत विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करण्यात आले. प्रत्यक्ष मतदानाचा अनुभव घेताना विद्यार्थ्यांमध्ये विशेष उत्सुकता दिसून आली. निवडणुकीच्या प्रत्येक टप्प्यात विद्यार्थ्यांनी दाखविलेला उत्साह आणि सहभाग यामुळे शाळेतील वातावरण लोकशाहीमय झाले होते.
या उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांना मतदानाचा अधिकार आणि त्यासोबत येणारी जबाबदारी यांची जाणीव झाली. तसेच नेतृत्वगुण, निर्णयक्षमता, आत्मविश्वास, संघभावना आणि सामाजिक बांधिलकी विकसित होण्यास मदत झाली. पुस्तकी ज्ञानासोबतच प्रत्यक्ष कृतीतून शिक्षण मिळाल्याने लोकशाही प्रक्रियेचे महत्त्व विद्यार्थ्यांच्या मनावर बिंबविण्यात हा उपक्रम यशस्वी ठरला.
या उपक्रमाचे आयोजन उपशिक्षिका सलमा तांबोळी यांनी केले. मुख्याध्यापिका अश्विनी सोनवणे यांनी विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करून उपक्रमाला प्रोत्साहन दिले. केंद्रप्रमुख प्रतिभा शितोळे, विस्तार अधिकारी शरिफा तांबोळी आणि गटशिक्षणाधिकारी प्राजक्ता चंदनकर यांनी या अभिनव उपक्रमाचे कौतुक केले.
लोकशाहीचा पाया शालेय जीवनातच मजबूत करण्यासाठी अशा उपक्रमांची आवश्यकता असून, बाल संसद निवडणुकीच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना भविष्यातील जबाबदार नागरिक होण्याची दिशा मिळाली आहे.
