शत्रुघ्न शिवाजी आपटे यांचा सरकारला सवाल; कष्टकरी कुटुंबांसाठीही दिवाळीच्या आर्थिक मदतीची मागणी
पारगाव : प्रतिनिधी – नितीन गव्हाणे
दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना दिवाळीसाठी पाच हजार रुपयांची आर्थिक मदत देण्याबाबत चर्चा सुरू असताना, शेतमजूर, कष्टकरी कामगार आणि भूमिहीन शेतकऱ्यांना मदतीचा लाभ मिळणार का, असा सवाल क्रांती पिता लहुजी वस्ताद साळवे संघटनेचे संस्थापक अध्यक्ष शत्रुघ्न शिवाजी आपटे यांनी उपस्थित केला आहे. शेतीवर अवलंबून असलेल्या भूमिहीन कुटुंबांचाही विचार करून शासनाने सर्वसमावेशक आर्थिक मदतीचे धोरण जाहीर करावे, अशी मागणी त्यांनी केली आहे.
दुष्काळाचा फटका बसल्याने शेतीतील उत्पादन घटते, रोजगाराच्या संधी कमी होतात आणि त्याचा थेट परिणाम शेतमजुरांच्या उत्पन्नावर होतो. पेरणी, निंदणी, खुरपणी, कापणी यांसह शेतीच्या विविध कामांत महत्त्वाची भूमिका बजावणाऱ्या मजुरांना कामाअभावी आर्थिक संकटाचा सामना करावा लागतो. अशा परिस्थितीत दिवाळीसारख्या सणाचा खर्च भागविणेही अनेक कुटुंबांसाठी कठीण बनते.
शेतीचे नुकसान झाल्यानंतर जमीनधारक शेतकऱ्यांना आर्थिक मदत देण्याचा निर्णय महत्त्वाचा असला, तरी शेतीत प्रत्यक्ष राबणाऱ्या भूमिहीन मजुरांकडे दुर्लक्ष करून चालणार नाही. स्वतःच्या नावावर जमीन नसली, तरी अनेक कुटुंबांचा उदरनिर्वाह पूर्णपणे शेतीतील मजुरीवर अवलंबून असतो. दुष्काळामुळे शेतीची कामे कमी झाल्यास त्यांच्या हाताला काम मिळत नाही आणि कुटुंबाच्या उत्पन्नाचे साधनही बंद पडते.
अशा कुटुंबांना मुलांचे शिक्षण, दैनंदिन खर्च, किराणा आणि सणासुदीच्या गरजा भागविण्यासाठी आर्थिक अडचणींचा सामना करावा लागतो. त्यामुळे मदतीचे निकष ठरविताना केवळ जमीनधारणेचा विचार न करता संबंधित कुटुंबाची आर्थिक परिस्थिती आणि उपजीविकेचे साधन यांचाही विचार करावा, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना पाच हजार रुपयांची मदत देण्याबाबत चर्चा होत असताना, भूमिहीन शेतमजूर आणि रोजंदारीवरील कामगारांसाठी कोणती तरतूद आहे, हे शासनाने स्पष्ट करावे. मदतीच्या पात्रतेत या घटकांचा समावेश नसेल, तर त्यांच्यासाठी स्वतंत्र आर्थिक सहाय्य योजना जाहीर करावी, अशी मागणी आपटे यांनी केली आहे.
दुष्काळामुळे शेतकऱ्यांचे आर्थिक नुकसान होते, त्याचबरोबर शेतात काम करणाऱ्या मजुरांचाही रोजगार हिरावला जातो. त्यामुळे दुष्काळ निवारणाच्या उपाययोजना आखताना शेतीशी संबंधित सर्व घटकांचा विचार होणे आवश्यक आहे. पात्र लाभार्थ्यांची माहिती ग्रामपंचायत आणि स्थानिक प्रशासनाच्या माध्यमातून संकलित करून गरजू कुटुंबांपर्यंत मदत पोहोचविण्याची गरजही व्यक्त होत आहे.
दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांसाठी जाहीर करण्यात येणाऱ्या मदतीचे नेमके निकष काय आहेत, भूमिहीन शेतमजुरांना त्याचा लाभ मिळणार का आणि या घटकांसाठी स्वतंत्र मदतीची योजना आहे का, याबाबत शासनाने स्पष्ट भूमिका मांडावी, अशी मागणी शत्रुघ्न शिवाजी आपटे यांनी केली आहे.
शेतकऱ्यांच्या घरात दिवाळीचा आनंद फुलताना शेतात घाम गाळणाऱ्या भूमिहीन कष्टकऱ्यांच्या घरातही आनंदाचे दिवे लागले पाहिजेत. दुष्काळाचा फटका बसलेल्या सर्व गरजू घटकांना दिलासा देण्यासाठी शासनाने सर्वसमावेशक मदतीचा निर्णय घ्यावा, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
