ग्राम सर्वेक्षण, आरोग्य शिक्षण, वृक्षारोपणासह विविध सामाजिक उपक्रम; विद्यार्थ्यांना समाजसेवेचा प्रत्यक्ष अनुभव
महेंद्र- रणधीर
MAEER’s विश्वराज इन्स्टिट्यूट ऑफ नर्सिंग, लोणी काळभोर यांच्या राष्ट्रीय सेवा योजना (NSS) विभागाच्या वतीने पडवी येथे आयोजित करण्यात आलेल्या विशेष निवासी हिवाळी शिबिराची १० ऑक्टोबर रोजी नारायणगाव बेट येथे उत्साहपूर्ण वातावरणात सांगता झाली. ४ ऑक्टोबरपासून सुरू झालेल्या या शिबिरात विद्यार्थ्यांनी विविध सामाजिक, शैक्षणिक आणि आरोग्यविषयक उपक्रम राबवून ग्रामस्थांमध्ये जनजागृती केली. या उपक्रमांमुळे विद्यार्थ्यांना ग्रामीण भागातील आरोग्यविषयक गरजा जाणून घेण्याबरोबरच समाजसेवेचा प्रत्यक्ष अनुभव मिळाला.
MAEER’s MIT शिक्षण संस्थेचे संस्थापक अध्यक्ष शिक्षणमहर्षी प्रा. डॉ. विश्वनाथ कराड, कार्याध्यक्ष व विश्वस्त डॉ. राहुल कराड आणि कार्यकारी संचालिका डॉ. अदिती कराड यांच्या प्रेरणेने या शिबिराचे आयोजन करण्यात आले. महाविद्यालयाचे प्राचार्य प्रो. डॉ. शिवचरणसिंग गंधार, उपप्राचार्य प्रो. चिन्नासामी आणि राष्ट्रीय सेवा योजना कार्यक्रम अधिकारी श्रीमती रीना चव्हाण यांच्या मार्गदर्शनाखाली शिबिराचे नियोजन करण्यात आले.
शिबिराच्या आयोजनात वैभव सोनवणे, श्रीमती लीना असवार, सत्यम पाटील, जया देशमुख यांच्यासह महाविद्यालयातील इतर प्राध्यापकांनी महत्त्वपूर्ण योगदान दिले.
शिबिराचे उद्घाटन ६ ऑक्टोबर रोजी करण्यात आले. यावेळी प्रमुख पाहुणे म्हणून रुग्ण काळजी व्यवस्थापक शंभूदेव फड, उपव्यवस्थापक संदीप लहाने आणि सहाय्यक व्यवस्थापक सुरेश मुंडे उपस्थित होते. तसेच पडवी गावचे सरपंच नागेश मोरे, उपसरपंच अजय शितोळे आणि ग्रामस्थांनी उपस्थित राहून या उपक्रमाला सहकार्य केले.
शिबिराच्या कालावधीत विद्यार्थ्यांनी ग्राम सर्वेक्षण, श्रमदान, शालेय आरोग्य कार्यक्रम, अंगणवाडी भेट, वृक्षारोपण, आरोग्य शिक्षण, पथनाट्य आणि प्रभातफेरी अशा विविध उपक्रमांचे आयोजन केले. या उपक्रमांच्या माध्यमातून ग्रामस्थांना आरोग्यविषयक माहिती देणे, स्वच्छता व सामाजिक जाणीव वाढविणे तसेच पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश देण्यावर भर देण्यात आला.
ग्रामीण भागातील नागरिकांच्या गरजा समजून घेत विद्यार्थ्यांनी प्रत्यक्ष समाजाशी संवाद साधला. शालेय आरोग्य कार्यक्रम आणि अंगणवाडी भेटीच्या माध्यमातून बालकांच्या आरोग्यविषयक बाबींचे महत्त्व अधोरेखित करण्यात आले. तर श्रमदान, वृक्षारोपण आणि जनजागृतीपर उपक्रमांमुळे विद्यार्थ्यांमध्ये सामाजिक जबाबदारीची भावना अधिक दृढ होण्यास मदत झाली.
राष्ट्रीय सेवा योजनेचे “Not Me But You – मी नव्हे, तुम्ही” हे ब्रीदवाक्य केंद्रस्थानी ठेवून शिबिराचे आयोजन करण्यात आले होते. वैयक्तिक हितापेक्षा समाजहिताला प्राधान्य देणे, गरजूंच्या सेवेसाठी तत्पर राहणे आणि सामाजिक समस्यांबाबत संवेदनशीलता निर्माण करणे, हा या उपक्रमामागील प्रमुख हेतू होता.
या शिबिरामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये नेतृत्वगुण, संघभावना, सहकार्याची वृत्ती आणि सामाजिक बांधिलकी विकसित होण्यास मदत झाली. नर्सिंगचे शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी आरोग्यसेवेबरोबरच समाजाच्या गरजा समजून घेणे आणि जनजागृतीच्या माध्यमातून लोकांपर्यंत आरोग्यविषयक माहिती पोहोचविणे किती महत्त्वाचे आहे, याचा प्रत्यक्ष अनुभव या शिबिरातून मिळाला.
या विशेष निवासी हिवाळी शिबिराच्या माध्यमातून महाविद्यालय आणि पडवी गावातील ग्रामस्थ यांच्यातील सामाजिक व आरोग्यविषयक सहकार्य अधिक दृढ झाले. विद्यार्थ्यांच्या सहभागातून राबविण्यात आलेल्या विविध उपक्रमांनी समाजसेवेची जाणीव अधोरेखित केली. १० ऑक्टोबर रोजी नारायणगाव बेट येथे शिबिराची सांगता झाल्याने या उपक्रमाचा समारोप झाला.
राष्ट्रीय सेवा योजनेच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक ज्ञानाला सामाजिक अनुभवाची जोड देणारे हे शिबिर ग्रामीण आरोग्य, जनजागृती आणि समाजसेवेच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण ठरले.
